Telefoncuda cari hesap ve veresiye takibi nasıl yapılır?

Barış Teksin, TelefonStok kurucusu · Yayın: 16 Ekim 2026

Cari hesap nedir, telefoncu için neden gerekir?

Cari hesap, bir kişiyle ya da firmayla aranızdaki para ilişkisinin defteridir. Telefon dükkanında en sık üç durumda gerekir:

• Veresiye satış: Müşteri telefonu bugün alır, parasını sonra öder.
• Takas farkı: Müşteri eski telefonunu getirir, üstüne fark vererek daha iyisini alır; farkın tamamı o gün ödenmez.
• Tedarikçi borcu: Toptancıdan ya da başka bir dükkândan cihaz alır, ödemeyi sonra yaparsınız.

Bunlar defterin arka sayfasında ya da hafızada tutulduğunda iki sorun çıkar: kimin ne kadar borçlu olduğu zamanla belirsizleşir ve "ödedim / ödemedin" tartışmasında elinizde tarihli bir kayıt olmaz.

Borç ve alacak: hangi işlem hangi tarafa yazılır?

Cari, müşteri açısından değil dükkân açısından tutulur. Pratik kural:

Bakiye = borçlar toplamı − alacaklar toplamı. Pozitifse müşteri size borçludur, negatifse siz ona borçlusunuz, sıfırsa hesap kapanmıştır.

Takasta fark nasıl hesaplanır ve cariye nasıl yazılır?

Örnek: Müşteri 80.000 TL değer biçtiğiniz telefonunu getiriyor, vitrindeki 100.000 TL'lik telefonu alıyor. Fark 20.000 TL; müşteri 10.000 TL'yi bu ay, 10.000 TL'yi gelecek ay ödeyecek.

Bu şekilde yazmanın üç faydası vardır:

• Alınan telefon gerçek alış değeriyle stoğa girer; ileride satınca kârı doğru hesaplanır.
• Verilen telefonun satış fiyatı tam görünür; "takas olduğu için" kârı kaybolmaz.
• Müşterinin kalan borcu her an bellidir; ödeme gününde tartışma olmaz.

Farkı taksitlere bölmek: vade planı

1. Tutarı ve tarihleri baştan yazın: "10.000 TL – 15 Ekim, 10.000 TL – 15 Kasım" gibi. Müşteriye de aynı listeyi verin.
2. Vadeyi bakiyeden ayırın: Vade bir hatırlatmadır; bakiye ancak para geldiğinde azalır.
3. Geciken vadeleri haftada bir kontrol edin: Gecikme büyüdükçe tahsil etmek zorlaşır.
4. Kısmi ödemeleri olduğu gibi yazın: 10.000 yerine 7.000 geldiyse 7.000 yazın; kalan 3.000 bakiyede görünür.

Kasa ve banka ayrımı

Tahsilatın bir kısmı nakit, bir kısmı havale ya da kartla gelir. Hepsini tek "kasa"ya yazarsanız gün sonunda çekmecedeki para ile kayıt tutmaz. Dükkân kasası, her banka hesabı ve POS için ayrı kasa tutun; nakit bankaya yatırıldığında bunu iki kasa arasında virman olarak kaydedin. Böylece her kasanın bakiyesi gerçekteki tutarla karşılaştırılabilir.

Defter ve Excel ile takip

Program kullanmıyorsanız her cari için ayrı bir sayfa (Excel'de ayrı sekme) açın; sütunlar: tarih, açıklama, borç, alacak, bakiye. Bakiye sütununu bir önceki satırın bakiyesine "borç − alacak" ekleyerek hesaplayın. İşe yarar; ancak takas, stok ve kasa kayıtları ayrı yerlerde tutulduğu için bir cihazın satışı ile cari ve kasa kaydını her seferinde elle eşlemeniz gerekir, hatalı bir satırı silmek de geçmişi kaybettirir.